Minimalisme

De laatste tijd ben ik me meer gaan interesseren in het minimalisme. Niet de kunstvorm, maar de levenskunst.
Enige jaren geleden heb ik mij geworpen op het versneld aflossen van mijn obsceen hoge studieschuld (blog hier). Natuurlijk deed het pijn om zoveel geld te moeten betalen en het gevoel te hebben dat dat geld verspild was. Maar tijdens het afbetalen gebeurde er iets wonderlijks. Ik beperkte mijzelf in het doen en kopen van leuke dingen. Maandelijks hield ik excel sheets bij van mijn schuld en zag ik hoe snel het verminderde. Ik heb me eigenlijk in mijn leven op weinig momenten zo rijk gevoeld als toen. Als mijn echtgenoot aanbood ergens een cappucino’tje te gaan drinken, dan was dat feest. Nu komt bijna elke dag de postbode met een pakketje en wil ik nog steeds meer dingen kopen.

Ik interesseer me al langer in content over minimalisme. Mensen die bloggen, vloggen of boeken schrijven over minimalisme claimen allemaal er een stuk gelukkiger van te zijn geworden, en geluk, dat lust ik ook wel. 

Marie Kondo is inmiddels wereldwijd bekend en velen zullen hun spullen in de handen hebben genomen en zich afgevraagd: does this spark joy? In heel, heel veel gevallen kom ik erachter dat ik iets heb gekocht vanwege de rush die ik kreeg van het kopen ervan. Ik heb zoveel wat ik ooit wilde hebben. Vervolgens kocht ik het en liet het in de kast verstoffen. Onlangs heb ik een boek weggedaan wat 18 jaar ongelezen in mijn kast heeft gestaan. Ik merk dat het meest bij dingen die opgebruikt of gelezen kunnen worden: het proces van het product gebruiken levert me niets op. Eigenlijk ben ik wel weer toe aan een nieuw boek, parfum, thee… straks even googlen of ik iets kan vinden.. of had ik nog een bol.com kadobon? Da’s helemaal mooi, dan is het praktisch gratis… en zo gaan we door. High worden, op aarde terugkeren, opnieuw en opnieuw.  

The Minimalists hebben inmiddels een imperium opgebouwd (niet zo minimalistisch, zou je zeggen): een blog, een podcast, twee documentaires op Netflix. Logischerwijs zullen veel mensen hier uitkomen, al is het maar omdat ze ooit de domeinnaam theminimalists.com voor tien dollar hebben geclaimd. Als ik eerlijk ben, vind ik de laatste documentaire Less is Now het minst interessant. De boodschap was al duidelijk in de eerste documentaire, Minimalism, die ik ondanks de gebreken een stuk beter vind. In deze documentaire zie je hoe Joshua Fields Millburn en Ryan Nicodemus hun boodschap in halflege zaaltjes verkondigen en soms zelf met stoelen moeten slepen als het zaaltje niet beschikbaar blijkt. Die kneuterigheid is in de tweede film ingewisseld door zorgvuldig door Matt D’Avella geconstrueerde sets waarin the Minimalists hetzelfde verhaal vertellen, bestrooid met wat anekdotes van anderen over hoe gelukkig ze wel niet worden van minimalisme. Het voelt als een verkooppraatje, alleen…. er wordt niets verkocht? 

Inmiddels is minimalisme hip geworden en zijn er op Youtube meerdere influencers te vinden die proberen hun eigen ervaringen delen. Er is eco-minimalisme, de zero-waste movement, low buy/no buy challenges, cottage-core, swedish death cleaning, noem maar op. Allemaal prachtige content met interessante invalshoeken om over na te denken. Je kunt je compleet verliezen in je zoektocht om het juiste te doen. Want wat moet je doen met de rolletjes plakband die je ooit in een verpakking van drie stuks hebt gekocht en nauwelijks gebruikt? Weg ermee, zeggen Ryan Nicodemus en Joshua Fields Milburn, alles wat je binnen 20 minuten voor minder dan 20 dollar kunt vervangen is niet nodig om te bewaren. Bewaren, zeggen de eco-minimalisten, omdat het opnieuw aanschaffen van plakband meer impact heeft dan het bewaren en opgebruiken ervan, maar waarom heb je eignelijk plakband en niet eco-vriendelijk papieren tape?. Cottage-core laat je zien hoe je met een touwtje, oude kranten en gedroogde bloemen je kado’s prachtig in kan pakken en eruit kan laten zien alsof ze uit een duur tijdschrift komen. Als ik dat zelf probeer dan ziet het er waarschijnlijk uit als een project van een zevenjarige die de oud papierbak en wat dood sla heeft gebruikt. Ik denk dat de zevenjarige iets mooiers produceert dan ik. Op de één of andere manier lijken alle minimalistische youtube kanalen het eens over één ding: bij simpel leven hoort een betekenisvol kopje thee drinken, in soft focus en meditatief uit het raam kijkend of iets anders simpels. Voor mij is dit al niet haalbaar: mijn kop thee staat meestal ergens af te koelen terwijl ik met iets anders bezig ben (zoals nu). Mijn thermobeker heeft al meerdere koppen van de bevriezingsdood gered en sparkt zeker joy.

Minimalisme is er in veel soorten en smaken en betekent iets anders voor iedereen. Waar ik zelf mee worstel is dat het bijna in zichzelf een product wordt. Meditatie en Mindfulness kunnen daar ongetwijfeld over meepraten. Influencers die per jaar een jampotje afval produceren zijn net zo onrealistisch als bikinimodellen die fulltime hun vetrolletjes weg kunnen werken (al dan niet met photoshop). Punt is dat ik net als de rest van de wereld op zoek moet naar een formule die werkt. Iets wat haalbaar is, waar we zelf blij van worden en die in lijn is met onze waarden. Ik ga in ieder geval met mijn lauwe thermos beker thee hier even meditatief over nadenken. Maar ik neig er toch naar dat minder beter kan zijn.